Bình Luận: Khai thác Hiệp Định Thương Mại Tự Do-thế hệ mới để hỗ trợ các bị can trong vụ án Đồng Tâm

Kính thưa quý thính giả, khi truy tố hình sự 29 người dân Đồng Tâm vô tội, đảng CSVN đã trắng trợn vi phạm những cam kết quan trọng về nhân quyền ký kết trong Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu và Liên Minh này cần phải có biện pháp trừng phạt. 

Mời quý thính giả đài ĐLSN nghe phần Bình Luận của Vũ Ngọc Yên với tựa đề: Khai thác Hiệp Định Thương Mại Tự Do-thế hệ mới để hỗ trợ các bị can trong vụ án Đồng Tâm sẽ được Song Thập trình bày để kết thúc chương trình phát thanh tối hôm nay.

Khai thác Hiệp Định Thương Mại Tự Do-thế hệ mới để hỗ trợ các bị can trong vụ án Đồng Tâm

Nền kinh tế Việt Nam đã đổi mới trong ba thập niên qua là nhờ vào việc hội nhập kinh tế thế giới và tham gia các Hiệp Định Thương Mại Tự Do (FTA). Nổi bật là hai Hiệp Định Thương Mại Tự Do thế hệ mới: Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp Định Thương Mại Tự Do giữa Việt Nam và Liên Minh châu Âu (EVFTA).

Thuật ngữ “Hiệp Định Thương Mại Tự Do (FTA) thế hệ mới” được sử dụng để chỉ các FTA với những cam kết sâu rộng và toàn diện, không chỉ bao hàm những cam kết về tự do thương mại hàng hóa và dịch vụ như các “FTA truyền thống“, mà cả các lĩnh vực được coi là “phi truyền thống” như nhân quyền, lao động, môi trường, minh bạch hóa …

Hiệp Định Thương Mại Tự Do – thế hệ mới thúc đẩy cải cách chính trị, phát triển kinh tế và có thể mang đến nhiều lợi ích về mặt xã hội.

EVFTA là hiệp định thương mại tự do thế hệ mới lớn nhất trong lịch sử của đất nước về mặt lợi ích trực tiếp đối với Việt Nam.

Hiệp định EVFTA được kỳ vọng sẽ giúp Việt Nam tăng cường liên kết kinh tế với EU và có tiềm năng phục hồi tăng trưởng trong bối cảnh kinh tế đang chịu tác động sâu sắc từ đại dịch COVID-19.

EVFTA là một loại hiệp định thế hệ mới, bao hàm không chỉ các quy định về thương mại theo nghĩa rộng, mà cả các quy định về Nhân quyền. Nhân quyền trong EVFTA được hiểu theo nghĩa rộng không chỉ bao gồm các nhóm quyền thế hệ thứ nhất, tức là các quyền tự do và chính trị (quyền được sống, quyền tự do ngôn luận, quyền tự do tín ngưỡng, quyền lập hội…), mà cả các nhóm quy định thế hệ 2, tức là các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa (quyền được làm việc, quyền được hưởng an sinh xã hội, quyền tiếp cận giáo dục, quyền biểu tình, quyền nghỉ ngơi và giải trí…) và cả các quy định thế hệ thứ 3, tức các quyền bao quát liên quan tới phát triển, môi sinh và hòa bình.

EVFTA khẳng định quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại giữa các bên phải dựa trên cơ sở những nguyên tắc đã được xác định trong Hiệp định khung Đối tác và Hợp tác toàn diện (Partnership and Cooperation Agreement – PCA) được ký kết vào ngày 27.06.2012 .

Điều 1 của PCA khẳng định cam kết của các bên là “tôn trọng các nguyên tắc dân chủ và nhân quyền, như quy định trong Tuyên ngôn của Đại hội đồng Liên hiệp quốc về nhân quyền và những văn kiện quốc tế về nhân quyền có liên quan”.

Điều 57 PCA, vi phạm các nguyên tắc về nhân quyền được coi là một vi phạm cơ bản PCA. Vi phạm các cam kết về nhân quyền trong PCA có thể dẫn tới việc sử dụng các biện pháp “trả đũa” thương mại như được quy định trong EVFTA.

Vụ án Đồng Tâm

Ngày 07 tháng 9 năm 2020, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội mở phiên tòa xét xử 29 người dân xã Đồng Tâm.

Về phiên tòa xét xử ‘vụ Đồng Tâm’, ông Phil Robertson, Phó Giám đốc khu vực châu Á của Tổ chức Giám sát Nhân quyền (Human Rights Watch), bày tỏ sự quan ngại trên Facebook cá nhân:

“Có nhiều điều rất đáng lo ngại về thủ tục tố tụng và quyền được xét xử công bằng đối với 29 dân làng đang bị truy tố vì vụ việc ở Đồng Tâm. Tra tấn và bức cung vẫn phổ biến trong các trại giam của công an Việt Nam. Tòa án độc lập là điều xa vời và các bản án do đảng Cộng sản định sẵn là đặc thù của cái gọi là hệ thống tư pháp Việt Nam. Quyền gặp luật sư của bị cáo cực kỳ bị giới hạn và chỉ được thực hiện sau khi công an đã thực hiện xong việc thẩm vấn, lấy cung và điều tra.Vẫn còn nhiều câu hỏi chưa được trả lời về những gì đã xảy ra trong vụ đột kích vào Đồng Tâm, và có lẽ sẽ không bao giờ được trả lời trong hoàn cảnh Hà Nội đang gấp rút kết án các bị cáo. Một điều khá rõ là chính quyền muốn trừng trị các bị cáo bằng bản án rất nặng để răn đe những ai dám chống lại quyền lực nhà nước trong tương lai”.

Việc lập Tòa án nhân dân để kết án các công dân xã Đồng Tâm là vi phạm trắng trợn các Điều khoản trong Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị. Sự kiện này đòi hỏi Liên minh EU phải có thái độ thúc đẩy Hà Nội thực thi những cam kết bảo vệ Nhân quyền mà hai bên đã nhìn nhận theo tinh thần của các Hiệp định PCA và EVFTA .

Hơn nữa, Chủ tịch Ủy Ban Châu Âu Ursula von der Leyen đã nhấn mạnh trong một thông cáo báo chí của Ủy Ban Châu Âu hôm 31/7: “Tôi tin tưởng mạnh mẽ rằng thỏa thuận này cũng sẽ trở thành cơ hội để người dân Việt Nam được hưởng một nền kinh tế thịnh vượng hơn và chứng kiến một sự thay đổi tích cực và nhân quyền mạnh mẽ hơn đối với công nhân và công dân ở nước họ”.

Công luận chờ đợi phản ứng tích cực của EU đối với sự vi phạm trắng trợn cam kết nhân quyền của CSVN thể hiện qua vụ án Đồng Tâm./.

Vũ Ngọc Yên

You May Also Like