Thi Ca Yêu Nước: Thơ và Phú của Nguyễn Lê (tiếp theo 4)

Thơ phú Nguyễn Lê (TT)

 

Thưa quí thính giả. Như quí vị đã nghe chúng tôi giới thiệu về tác giả Nguyễn Lê, ông không chỉ sáng tác thơ mà còn viết văn xuôi, đặc biệt là sáng tác những bài phú và văn tế. Hôm nay chúng tôi mời quí thinh giả nghe một trong những bài phú của Nguyễn Lê.

Phú là một thể của văn học cổ  bắt nguồn từ Trung Hoa. Theo thời gian, phú trở thành thể văn thông dụng tại nước ta và có một vị trí quan trọng trong văn học, nên phú được ghép với thi, tức là thơ để chỉ chung cho văn chương. Khi chữ Nôm thịnh hành, hai chữ “thi phú” được Việt hóa thành “thơ phú” như nhan đề tác phẩm của Nguyễn Lê mà chúng tôi đã giới thiệu lần đầu.

Phú có nghĩa là “phô bày, là giải tỏa tâm sự”, với mục đích để  nói lên tâm trạng, tỏ ý chí, giáo huấn, phê phán, châm biếm, tự trào, v. v. .Về hình thức, phú là loại văn vần với những câu dài ngắn khác nhau thường viết theo thể biền ngẫu. “Biền” có nghĩa là hai con ngựa đi song đôi, còn “ngẫu” là từng cặp.

Chúng ta đã từng nghe đến những bài phú như Hàn Nho Phong Vị Phú của Nguyễn Công Trứ, Tài Tử Đa Cùng Phú của Cao Bá Quát, và Phú Hỏng Thi của Trần Tế Xương. Đặc biệt là bài Bạch Đàng phú của Trương Hán Siêu. Vậy để hiểu tấm lòng yêu nước thương dân và sự căm thù giặc cộng của Nguyễn Lê ra sao, mời quí thinh giả nghe bài  Vong Quốc Phú 1 mà tác giả viết vào đúng ngày đen tối 30/4/1984 sau đây.

Vong Quốc  phú 1

Than ôi!

Xa xóm làng_thiếu thốn rặng tre xanh

Rời cố thổ_tương tư dòng nước biếc

Mắt võ vàng nhìn mây nổi mây trôi

Tóc nhuốm bạc theo trăng đầy trăng khuyết

Nhớ biết mấy câu mẹ hát “ầu ơ”

Thương vô cùng tiếng võng đưa “kẽo kẹt”

Trôi nổi giữa dòng kinh thẳng tắp_xuồng chài lưới nhấp nhô

Lượn lờ trên thảm lúa mênh mông_bóng cò chiều điểm xuyết

Con tàu nhỏ lẫn trong sương sớm_luyến lưu kẻ ở nào nguôi

Mái lá nghèo núp dưới bóng dừa_ám ảnh người đi khôn xiết 

Sực nhớ:

Buổi chia tay_mặt đối mặt ngậm ngùi

Giờ giã biệt_sầu chất sầu da diết

Ghé Ba Càng_sông dợn sóng quanh co

Về Chín Cửa_nước ôm cồn chảy siết 

Từ đây:

Đôi bờ Nam-Hải ngút ngàn Một biển Thái-Bình biền biệt 

Giận thay!

Gặp thuở đười ươi ra chợ mặc quần

Nhằm thời cẩu thú bắt người mang niệt

Một tiếng “độc-lập” tầm phào

Hai chữ “tự-do” rỗng tuếch

Giáo điều Lê-Mác y chang

Chân tướng Nga-Tàu giống hệt

Giết người cướp của công đầu

Dựng nước xây nhà hạng bét

“Quan liêu” có ngôi có thứ_trợn mắt ăn to

“Móc ngoặc” có sách có trang_gục đầu nói phét

“Đồng-Đài-Đạp”_cả quỷnh đến cười bò

“Vơ_Vét-Về”_tham lam nghe khóc thét

Quá giỏi “kiểm kê”

Đa tài “truy quét” 

Phận tôi đòi nào biết ngượng_luôn bẻm mép ti toe

Nghề cướp cạn cứ la to_mãi rộng mồm soèn soẹt

Trên ra vẻ chính chuyên_cắm cổ bao che

Dưới giở trò gian lận_tiện tay đục khoét

Nợ như chúa chổm lại khoe khoang

Rách quá ăn mày mà lòe loẹt

Ca bài “con cá” i uông

Tính chuyện “bang-giao” chót chét Van vái điều thay đổi_dân chúng rù rì

Lăm le chuyện “đổi thay”_đảng đoàn khọt khẹt “Đổi mới”_đổi đầu bướu với đầu bò

“Sửa sai”_sửa mặt mo ra mặt mẹt

Trong nhà moi móc hầu bao_bòn rúc sức người sức của_chai mặt ngon ơ

Ngoài ngõ chỉa chôm ngoại tệ_ăn xin từng cắc từng xu_ló đuôi dở ẹc

“Hòa-bình” hơn con giáp_ấm no thấy xa vời “Thống-nhất” cả chục năm_xã-nghĩa càng lẹt đẹt Khinh mạn đền chùa làm quỉ giận thần hờn

Coi thường miếu mạo đáng Trời tru Đất diệt Biến cả nước thành một chuổi lao tù mà trơ trẽn đậy che

Đưa toàn dân xuống mười tầng địa ngục vẫn màu mè sơn phết

Ai cũng rành nhà nước xạo ke

Ai còn lạ đảng đoàn láo toét

Trước thóa mạ “đĩ điếm vượt biên”sừng sộ mồm năm miệng mười

Giờ ỉ ôi “kiều bào yêu nước”ỉu xìu mắt la mày lét

Lợi dụng tình cảm thiêng liêng để ăn chia

Khai thác nhân tâm nông nổi hòng bắt chẹt

Dân đen cực quá trâu bò

Giặc đỏ ghê hơn rắn rết

Cán bộ ký sinh miệng lưỡi nhồm nhoàm

Đảng viên trụy lạc rượu chè be bét 

Chê chế độ cũ_rằng “Sài-Gòn ngày trước thúi tha”

Tạo con người mới_ôi “Hà-Nội hôm nay gớm ghiếc”

Tình bạn bè Việt-Trung_mấy phen vướng cựa trào đờm

Mối hữu nghị Miên-Lào_nhiều lúc sa lầy xuất huyết

Nghĩ lại mà coi, dân mình hiện giờ:

Buổi sáng chạy nắm rau suông

Buổi chiều lo ơ muối quẹt

Lắm lúc quần không đủ mặc để hé “mồm Thị Định”(!) lôi thôi

Nhiều khi vải chẳng đủ chia làm lòi “mặt Cụ Hồ”(!) lếch thếch

Ngũ niên I_đảng vẻ ấm no Ngũ niên II_dân càng đói rét

Lối lên “thiên đường Mác” tối thui Đường xuống “địa ngục Hồ” sáng bét

Phe ta, nhiều kẻ:

Đêm nằm mơ thấy rặt đô-la

Sáng tỉnh giấc lo thành tài phiệt

Đụng vui chơi sải cẳng nhào vô

Nghe chung góp co giò chạy tét

Mấy đồng cho kẻ khó_đếm tới đếm lui

Vài xín cúng sòng bài_móc ra cái rẹt

Mối riêng tư ngoác ngoác miệng hùm

Chuyện cộng đồng trơ trơ mắt ếch

Nói tới hy sinh_cúi mặt thập thò

Bàn qua lợi lộc_phóng tay mải miết

Bất đắc dĩ cho hả hê danh vọng_lếu láo bàn suông

Chẳng đặng đừng để yên ổn lương tâm_lơ là sổ toẹt

Hội nhập ư?

Trẻ_tiếng mẹ đẻ nói năng quờ quạng_nghe mà rầu

Già_tật xứ người săn nhặt lung tung_thấy bắt mệt

Trâm (3) tiếng Đức tiếng Anh xịn lắm cũng da vàng

Diện đồ Tây đồ Mỹ ngon lành cũng mũi tẹt

Nhà tan không cần biết_hưởng thụ vô duyên

Nước mất chẳng buồn lo_vui chơi lảng xẹt

Biểu tình quá ít oi

Dạ vũ thôi đông nghẹt

Chuyện nên chú ý thì ngoảnh mặt làm ngơ

 Điều đáng quan tâm lại bưng tai giả điếc

Trông việc phải cứ trù trừ

 Gặp lẽ ngay luôn xét nét

Khoái luận chuyện tào lao

Ưa bàn tin thất thiệt

Cóc thấy bọn đầu sỏ đặt điều

Nào màng đám tai sai thêu dệt

Đâu nhớ lời thù thóa mạ “ôm chân đế quốc” nặng nề

Đã quên tiếng địch gièm pha “đĩ điếm ma cô” chì chiếc

Một rừng lãnh tụ:

Dẫu thôi công-hầu-khanh-tướng_còn nghếch mỏ hí he

Dù hết mũ-mãng-cân-đai_vẫn thò đầu nọt nẹt

Chiến lược “không”_chiến thuật cũng “không”_ hiển lộ tướng tinh từng cố đấm ăn xôi

Tài ba “không”_đạo đức cũng “không”_ vừa nghe hơi giặc đã mắt la mày lét

Bẩn kém ai đâu

Lì hơn ai hết

May thay!

Đời đời nước ta còn TRƯNG-VƯƠNG_TRIỆU-THỊ Anh-Thư

Kiếp kiếp dân ta có LÊ-LỢI_QUANG-TRUNG Hào-Kiệt

Đấu tranh TRẦN-VĂN-BÁ_LÊ-QUỐC-QUÂN_ HỒ-THÁI-BẠCH trọn tình

Liêm sỉ NGUYỄN-KHOA-NAM_LÊ-NGUYÊN-VỸ_ LÊ-VĂN-HƯNG tuẩn tiết

Cho nên:

Rồi ra mình phải hợp quần

Nhứt định ta cùng đoàn kết

Đâu là kẻ can trường

Đâu là người tâm huyết

Xắn tay dẹp bọn ma đầu

Ra sức chống loài yêu nghiệt

Giặc này là giặc dữ_muốn thắng phải kiên trì

Thù này là thù trong_muốn hơn nên quyết liệt

Nhiệm vụ trước mắt chớ lãng xao

Dĩ vãng sau lưng đừng nuối tiếc  

Tâm tưởng thật vững vàng Đứng đi không mỏi mệt

Vất bỏ chủ-nghĩa cộng-sản lỗi thời_trên hoang

tàn góp sức dựng xây

Mang về Tự-Do Thanh-Bình trường cữu_trong

đổ vỡ chung tay tái thiết

Dể rồi:

Giang-Sơn thăng tiến phú cường

Dân-Tộc sản sinh minh triết!

MN, HS, BA và KA xin hẹn gặp quí thinh giả trong TCYN lần tới.

You May Also Like