Donald Trump, Trung Quốc và Việt Nam


Khi ông Donald Trump đã vào Tòa Bạch Ốc, đứng trước bản đồ thế giới, ngó đến vùng Châu Á, liệu ông sẽ tìm thấy ngay tên nước Việt Nam hay không? Chắc là hơi khó. Ông Trump đã được hoãn dịch mấy lần, cho đến khi chiến tranh Việt Nam chấm dứt. Có lần ông được hoãn đi lính vì bị đau chân, mà bây giờ ông cũng không nhớ đau chân phải hay chân trái.

Trên bản đồ Châu Á, Trung Quốc sẽ thu hút đôi mắt của các vị tổng thống Mỹ, hơn cả Trung Ðông và Ấn Ðộ. Nhưng khi nhìn xuống phía Nam Trung Quốc, tới vùng Ðông Nam Á, thì không ai có thể bỏ qua nước Việt Nam. Nếu có người vẽ thêm Ðường Lưỡi Bò trên mặt biển để giải thích, thì chắc chắn ông Trump phải nhìn thấy Việt Nam nằm ngay bên con đường biển mà một phần ba hàng hóa trao đổi khắp thế giới qua lại. Sẽ có người kể cho ông Trump biết rằng Nhật Bản tấn công Pearl Harbor năm 1941 sau khi các nước Anh, Mỹ phong tỏa, tấn công các tàu chở nguyên liệu và dầu lửa cho Nhật, cấm Nhật đi qua vùng biển này. Nếu có một cuộc chiến tranh mới ở Thái Bình Dương trong thế kỷ 21, thì Ðường Lưỡi Bò sẽ là nguyên nhân; mặc dù đây không phải là một nơi đáng tới xây khách sạn hoặc mở sòng bài.

Liệu nước Mỹ có thể rút quân đi để Trung cộng đóng vai “cầm trịch” ở vùng Á Ðông hay không? Mọi người có thể an tâm vì chính quyền Donald Trump sẽ gia tăng ngân sách quốc phòng. Những chiến hạm và phi cơ chiến đấu mới sản xuất, các tiểu đoàn bộ binh và thủy quân lục chiến sắp thành lập, sẽ phải được khai triển nơi nào đó trên thế giới. Người sắp được bổ nhiệm chức Cố vấn An ninh Quốc gia là tướng ba sao Mike Flynn, vốn là phó chủ tịch công ty CACI International ở Virginia, một nhà thầu với Bộ Quốc Phòng, các cơ quan tình báo và Bộ Nội An, chuyên về kỹ thuật tin học.

Cho nên quân đội Mỹ sẽ không được rút về mà có thể còn được điều động thêm, đi khắp thế giới. Trên website tranh cử, ông Trump từng nói rằng: “Một sự hiện diện quân sự mạnh mẽ sẽ là một tín hiệu minh bạch cho Trung cộng và các nước Châu Á thấy rằng nước Mỹ đã trở lại đóng vai trò lãnh đạo thế giới”. Ông Trump đã chỉ trích chính sách của Tổng thống Barack Obama là “yếu ớt”, thì ông sẽ tìm cách chứng tỏ mình mạnh hơn.

Dù tiên đoán ông Trump sẽ “làm dữ” nhưng chúng ta không thể đặt hy vọng vào một cuộc đối đầu sống chết giữa Donald Trump và Tập Cận Bình. Quan hệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới không phải là một cuộc chơi đơn giản.

Ông Trump cũng từng nói trước ông sẽ dùng vấn đề thương mại để tạo áp lực trên Bắc Kinh trong những cuộc thương thảo khác. Cho nên ông cũng có thể làm ngược lại, dùng vấn đề an ninh hàng hải trong vùng Ðông Nam Á như một miếng đòn mặc cả với Trung cộng trên các vấn đề mậu dịch và đầu tư.

Trong một thế giới mậu dịch tự do thì chính các xí nghiệp và các nhà kinh doanh Mỹ sẽ được lợi; vì họ sẵn có tập quán cạnh tranh và khuyến khích các sáng kiến trong nội bộ. Họ cũng sẵn sàng thay đổi cách làm ăn khi cần thích ứng với hoàn cảnh mới.

Cho nên người Việt Nam không thể trông chờ một cuộc “chiến tranh” giữa Mỹ và Trung cộng về kinh tế cũng như quân sự. Tuy nhiên, chúng ta cũng biết rằng hai nước này sẽ “đấu võ” với nhau trong bốn năm tới, nhiều hơn những năm qua; vì Donald Trump sẽ coi cuộc đấu với Trung cộng như một màn biểu diễn cho thấy ông mới là người tài giỏi hơn các chính phủ trước.

Một chính phủ Việt Nam khôn ngoan sẽ tìm cách lợi dụng cuộc đấu này để làm lợi cho đất nước. Vì trong cuộc diện vùng Ðông Nam Á, Việt Nam có thể đóng một vai quan trọng nếu ông Trump nhìn kỹ vào bản đồ. Donald Trump rất thực tế, không phải một người giáo điều, sẽ nhận ra sự thật đó. Ông được nhận xét là một người “ưa ngọt”, thích được khen ngợi và không thể chấp nhận ai đối đầu với mình. Ngay cả khi chính quyền Trump xóa bỏ Hiệp Ước TPP, thì hai nước vẫn có thể tiếp tục giao thương với thuế quan ưu đãi trong khuôn khổ WTO. Không có TPP, Việt Nam vẫn có thể ký một hiệp ước mậu dịch tự do với Mỹ, ít nhất cũng tương đương với các cuộc trao đổi bắt buộc với nước Tàu bây giờ vì không thể cưỡng lại. Chính quyền Trump sẽ nhìn ra rằng giúp Việt Nam thoát khỏi cảnh lệ thuộc Trung cộng về kinh tế, thương mại, thì Việt Nam sẽ đủ mạnh để quyết định độc lập hơn. Ðó là một cơ hội cho ông Trump chứng tỏ mình thành công hơn ông Obama.

Tất nhiên, khi chọn con đường hợp tác với Mỹ để thoát áp lực của Trung cộng thì nhà cầm quyền Việt Nam sẽ phải cải cách môi trường kinh doanh, thay đổi luật lệ và thể chế cho phù hợp với thế giới hiện tại./.

Ngô Nhân Dụng

Your ads will be inserted here by

Easy Ads.

Please go to the plugin admin page to set up your ad code.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *